Welke marifoonkanalen gebruik je op de binnenwateren?

Bijgewerkt op 8 oktober 2026

Een marifoon heeft tientallen kanalen, maar op de binnenwateren gebruik je er in de praktijk maar een handvol. Welk kanaal je moet uitluisteren, hangt af van waar je vaart: op een rivier, in een blokgebied, bij een sluis of op het IJsselmeer. Hieronder de regels op een rij.

Eerst de basis: uitluisterplicht en 1 watt

Een varend groot schip, dat is een schip van 20 meter of langer, moet een werkende marifoon aan boord hebben en moet uitluisteren. Voor een kleiner schip is een marifoon niet verplicht. Maar heb je er wel een aan boord, dan geldt de uitluisterplicht volgens artikel 4.05 van het Binnenvaartpolitiereglement (BPR) ook voor jou. Je marifoon staat dan aan, op het juiste kanaal. En word je opgeroepen, dan antwoord je.

Op de Nederlandse binnenwateren zend je met maximaal 1 watt. Een binnenvaartmarifoon, of een combimarifoon in de binnenvaartstand, heeft daarvoor een automatische vermogensreductie.

Op de kanalen voor schip-schipverkeer en nautische informatie hoor je alleen berichten die over veiligheid, navigatie of de bescherming van personen gaan.

Kanaal 10: het standaardkanaal

Op de binnenwateren is kanaal 10 het kanaal voor schip-schipverkeer. Het BPR zegt het letterlijk zo: het schip-schipkanaal is kanaal 10, tenzij een ander kanaal als blokkanaal is aangewezen. Hier maak je bijvoorbeeld afspraken over passeren of oplopen. Volgens Varen doe je Samen luister je in principe op kanaal 10 uit op de binnenwateren, inclusief het IJsselmeer en de Waddenzee.

Blokkanalen in een blokgebied

Op drukke vaarwegen houdt een verkeerspost toezicht op een eigen sector. In zo'n marifoonblokgebied geldt een blokkanaal. Dat vervangt kanaal 10: je gebruikt het voor verkeer met andere schepen en voor informatie van de verkeerspost. Overschakelen is verplicht.

Je herkent het blokkanaal aan een vierkant bord met een rode rand en het kanaalnummer erop.
Het staat ook in de Wateralmanak, op waterkaarten en op vaarweginformatie.nl.
Verlaat je het gebied, dan schakel je terug naar kanaal 10 of naar het blokkanaal van het volgende gebied.

Sluizen en bruggen

Veel bediende sluizen en bruggen hebben een eigen marifoonkanaal. Volgens de marifoonkaart van Varen doe je Samen zijn dat vaak kanaal 18, 20 of 22. Het juiste kanaal staat op een bord bij het object en in de vaarweginformatie.

Heb je een marifoon aan boord, dan luister je bij een sluis of brug uit op het kanaal dat daar is aangegeven. Ben je gepasseerd, dan zet je hem terug op kanaal 10 of het geldende blokkanaal.

Informatiekanalen

Op sommige vaarwegen is er een kanaal voor informatie, zoals over ligplaatsen, brugtijden of scheepvaartberichten. Je herkent het aan een blauw vierkant bord. Uitluisteren is hier aanbevolen, maar overschakelen is niet verplicht. Op het IJsselmeer en het Markermeer is kanaal 1 zo'n informatiekanaal. Daarna ga je terug naar kanaal 10.

Op bepaalde vaarwegen, die in bijlage 9 van het BPR staan, moet een groot schip het schip-schipkanaal en het kanaal voor nautische informatie tegelijk uitluisteren. Voor een klein schip geldt dat alleen als het meer dan één marifoon aan boord heeft.

Kanaal 16 en de Kustwacht

Kanaal 16 is het internationale kanaal voor nood, spoed, veiligheid en oproepen op zee. Op de binnenwateren is het vooral van belang op de wateren waar de Kustwacht zoek- en reddingsacties coördineert.

Dat zijn volgens de Kustwacht onder meer de Waddenzee, het IJsselmeer, het Markermeer, de Randmeren, de Westerschelde, de Oosterschelde en de Zeeuwse en Zuid-Hollandse stromen, naast de Noordzee. Het Kustwachtcentrum in Den Helder houdt 24 uur per dag uitluisterwacht op kanaal 16 en op DSC-kanaal 70. Bij een noodsituatie roep je de Kustwacht op kanaal 16 op. Bij zoek- en reddingsacties meldt de Kustwacht zich als Den Helder Rescue.

Let op het verschil: op het IJsselmeer en de Waddenzee luister je in principe kanaal 10 uit, en bereik je de Kustwacht op kanaal 16. Dual watch, om beurten twee kanalen beluisteren, is op de binnenwateren niet toegestaan. Wil je twee kanalen tegelijk volgen, dan heb je twee marifoons nodig.

Overige kanalen die je tegenkomt

Kanaal	Gebruik
10	Schip-schipverkeer op de binnenwateren, tenzij er een blokkanaal geldt
15 en 17	Communicatie aan boord, bijvoorbeeld bij het afmeren
16	Nood, spoed en veiligheid op zee en op de wateren van de Kustwacht
18, 20, 22	Vaak gebruikt door bediende bruggen en sluizen
23 en 83	Weer- en veiligheidsberichten van de Kustwacht, aangekondigd op kanaal 16
31	Volgens de marifoonkaart vaak gebruikt door havens
67	Communicatie ter plaatse bij zoek- en reddingsacties op de grote wateren
70	Alleen digitale oproepen (DSC), geen spraak
72 en 77	Sociaal verkeer tussen schepen

DSC is in de binnenvaart in principe niet toegestaan. Op de wateren waar de Kustwacht verantwoordelijk is, mag het op vrijwillige basis. Een combimarifoon blokkeert DSC in de binnenvaartstand.

Snel overzicht: welk kanaal waar?

Rivier of kanaal zonder blokgebied: kanaal 10.
In een blokgebied: het blokkanaal op het bord met rode rand.
Bij een sluis of brug: het kanaal dat daar is aangegeven, daarna terug.
IJsselmeer, Markermeer, Waddenzee, Zeeuwse wateren: kanaal 10 uitluisteren, de Kustwacht bereik je in nood op kanaal 16.
Bijpraten met vrienden: kanaal 72 of 77.

Oefenen

Kanaalkeuze en uitluisterplicht komen terug in meerdere eindtermen van het marifoon examen. Voor noodverkeer, zie MAYDAY, PAN PAN en SECURITE. Test of je de kanalen beheerst met de gratis oefentest.

Bronnen

Gebaseerd op de CBR-exameneisen die gelden sinds 1 oktober 2025. Vragen en exameneisen laatst gecontroleerd: oktober 2026.