Marifoon uitgelegd: alle knoppen en functies
Draai deze marifoon rond en tik op een knop: je ziet direct wat hij doet, wanneer je hem gebruikt en wat je ervan moet weten voor het examen Basiscertificaat Marifonie.
Sleep of swipe om de marifoon te draaien.
Onderdelen van de marifoon
- Aan/uit en volume
- Squelch (ruisonderdrukking)
- Het display
- Kanaalkeuze (CH omhoog en omlaag)
- Snelkeuze kanaal 16
- H/L: zendvermogen
- Dual watch en scan
- Menu: ATIS-code en MMSI
- Binnenvaartstand en zeevaartstand
- DISTRESS-knop (DSC-noodalarm)
- Zendknop (PTT) op de handmicrofoon
- Antenne-aansluiting en coaxkabel
- Voedingskabel met zekering
- Aansluiting externe luidspreker
Elke marifoon ziet er anders uit. Deze virtuele marifoon laat de functies zien die je voor het examen moet kennen; kijk voor jouw toestel in de handleiding.
Alle knoppen en functies van de marifoon
De nummers horen bij de afbeelding hierboven. Per onderdeel lees je wat het doet, wanneer je het gebruikt en wat je ervan moet weten voor het marifoon examen.
Aan/uit en volume
Met deze draaiknop zet je de marifoon aan en regel je hoe hard je ontvangt. Op jouw toestel kunnen aan/uit en volume ook twee aparte knoppen zijn.
Wanneer: Tijdens het varen staat de marifoon aan, op het kanaal dat daar geldt, en zo hard dat je een oproep ook boven de motor uit hoort.
Examen: Heb je een marifoon aan boord, dan geldt de uitluisterplicht (artikel 4.05 BPR), ook voor een klein schip. Word je opgeroepen, dan antwoord je.
Squelch (ruisonderdrukking)
De squelch onderdrukt het geruis als niemand zendt. Open ruist de luidspreker; verder dichtgedraaid blijft hij stil tot er een signaal binnenkomt.
Wanneer: Zet hem net zo hoog dat het geruis verdwijnt, en niet hoger.
Examen: Een te hoge squelch drukt zwakke, verre stations weg. Horen anderen een verre verkeerspost wel en jij niet, dan is dat een waarschijnlijke oorzaak.
Het display
Het display toont kanaal, vermogen (LO of HI), ATIS, dual watch of scan, TX tijdens het zenden en een signaalbalk voor de ontvangststerkte.
Wanneer: Kijk er even op voordat je zendt: juist kanaal, laag vermogen, ATIS aan.
Examen: Op de binnenwateren hoort: maximaal 1 watt, ATIS aan, geen dual watch en geen DSC.
Kanaalkeuze (CH omhoog en omlaag)
Hiermee kies je het kanaal. Kanaal 70 wordt overgeslagen: dat is alleen voor DSC en geblokkeerd voor spraak.
Wanneer: Je luistert uit op kanaal 10, of op het blokkanaal in een blokgebied. Bij een sluis of brug kies je het kanaal op het bord, vaak 18, 20 of 22, en daarna ga je terug. Bijpraten doe je op 72 of 77.
Examen: Leer de vaste kanalen uit je hoofd: 10, 16, 70, 15 en 17, 23 en 83, 67, 72 en 77.
Snelkeuze kanaal 16
Hiermee spring je direct naar kanaal 16, het internationale kanaal voor nood, spoed, veiligheid en oproepen.
Wanneer: Vooral op de wateren van de Kustwacht, zoals het IJsselmeer, de Waddenzee en de Zeeuwse stromen. Op rivieren en kanalen doe je een noodoproep op kanaal 10 of het blokkanaal.
Examen: Test nooit op kanaal 16 en voer er geen routineverkeer, zoals een gesprek met een sluis.
H/L: zendvermogen
Met H/L kies je hoog (HI, op zee tot 25 watt) of laag (LO) vermogen.
Wanneer: Op de Nederlandse binnenwateren zend je met maximaal 1 watt. Een binnenvaartmarifoon of een combimarifoon in de binnenvaartstand beperkt dat automatisch, daarom blijft deze virtuele marifoon dan op LO. Zo houd je je bereik klein en stoor je geen stations verderop.
Examen: Een marifoon die je met de hand van laag naar hoog vermogen schakelt, vraagt minimaal Marcom-B.
Dual watch en scan
Bij dual watch luistert de marifoon om beurten naar twee kanalen, bij scan naar een reeks kanalen. Zo kun je een oproep missen.
Wanneer: Niet op de binnenwateren: de Regionale Regeling verbiedt dual watch, en scan luistert ook om beurten. Moet je meer kanalen uitluisteren, dan moet dat gelijktijdig, met twee marifoons.
Examen: Twee kanalen tegelijk uitluisteren betekent altijd: twee marifoons.
Binnenvaartstand en zeevaartstand
Een combimarifoon heeft twee standen. Binnenvaart: ATIS aan, DSC geblokkeerd, maximaal 1 watt. Zeevaart: MMSI en DSC, tot 25 watt.
Wanneer: Op de Nederlandse binnenwateren gebruik je de binnenvaartstand, op de kustwateren en zee de zeevaartstand.
Examen: Met het Basiscertificaat Marifonie mag je alleen de binnenvaartstand gebruiken. Voor de zeevaartstand heb je minimaal Marcom-B nodig.
DISTRESS-knop (DSC-noodalarm)
Onder het klepje zit de DSC-noodknop. Enkele seconden ingedrukt houden verstuurt een digitaal noodalarm op kanaal 70, met je MMSI en zo mogelijk je positie. Het noodverkeer volgt met spraak op kanaal 16.
Wanneer: Op zee en de kustwateren, bij direct gevaar. Op de binnenwateren wordt DSC volgens de Regionale Regeling in principe niet gebruikt en blokkeert een combimarifoon het in de binnenvaartstand. Voor de zeevaartstand met DSC heb je minimaal Marcom-B nodig.
Examen: Een per ongeluk verzonden noodalarm annuleer je altijd: op kanaal 16, aan ALL STATIONS, met scheepsnaam, roepnaam en MMSI.
Zendknop (PTT) op de handmicrofoon
Ingedrukt houden is zenden, loslaten is luisteren. De marifoon werkt simplex: op één frequentie spreekt steeds één station.
Wanneer: Luister eerst of het kanaal vrij is. Spreek dan kort en zakelijk, sluit af met OVER als je antwoord verwacht of UIT aan het eind, en laat direct los. Bij het loslaten gaat automatisch je ATIS-code mee.
Examen: Een interne timer breekt een uitzending na maximaal 5 minuten af. Zeg nooit "over en uit" en spel lastige namen fonetisch.
Antenne-aansluiting en coaxkabel
Achterop zit de aansluiting voor de coaxkabel naar de antenne. Marifoon, kabel en antenne zijn 50 ohm.
Wanneer: Monteer de antenne verticaal, hoog en vrij: VHF gaat in een rechte lijn, dus de hoogte bepaalt vooral het bereik. Maak aansluitingen buiten waterdicht.
Examen: Zend nooit zonder antenne: de zender kan kapotgaan. Tv-kabel (75 ohm) past niet. Coax van binnen naar buiten: kern, isolatie, afscherming, mantel.
Voedingskabel met zekering
Een vaste marifoon werkt op de 12 volt boordaccu. Achterop komt de voedingskabel naar buiten: rood is plus, zwart is min. In de rode draad zit een zekering die de bedrading beschermt bij kortsluiting.
Wanneer: Sluit de kabel aan op de accu of het verdeelpaneel, met de zekering zo dicht mogelijk bij de accu. Gebruik een zekering met de waarde uit de handleiding.
Examen: Doet de marifoon helemaal niets, kijk dan eerst naar de voeding: staat de hoofdschakelaar aan, is de accu niet leeg en is de zekering heel?
Aansluiting externe luidspreker
Hierop sluit je een extra luidspreker aan, bijvoorbeeld buiten bij het stuur. Wat de marifoon ontvangt, hoor je dan ook daar.
Wanneer: Handig als je buiten stuurt en de marifoon binnen zit. Zo hoor je een oproep aan jou ook boven de motor en de wind uit.
Examen: Uitluisteren betekent dat je een oproep aan jou ook echt hoort. Hoor je de marifoon niet op de plek waar je stuurt, dan luister je niet goed uit.
Zo doe je een oproep aan een sluis
- Kies het kanaal van de sluis. Het staat op een bord bij de sluis en in de vaarweginformatie, vaak 18, 20 of 22. Op de wachtplaats en in de sluis luister je daarop uit.
- Luister eerst. Wordt er gesproken, wacht dan tot het gesprek klaar is.
- Roep op. Houd de zendknop ingedrukt en noem de naam van de sluis, dan "dit is", het soort schip en je naam, en daarna je positie, vaarrichting en wat je wilt. Sluit af met OVER en laat los.
- Luister naar het antwoord en bevestig kort. Sluit het gesprek af met UIT.
- Na de sluis zet je de marifoon terug op kanaal 10 of het blokkanaal.
Jij Sluis Westerbroek, dit is motorjacht Zwaluw, motorjacht Zwaluw. Ik lig bij de wachtplaats aan de noordzijde, opvarend, en wil graag geschut worden. Over.
Sluis Zwaluw, dit is sluis Westerbroek. U kunt over ongeveer tien minuten invaren. Blijf uitluisteren op dit kanaal. Over.
Jij Sluis Westerbroek, dit is Zwaluw. Begrepen, ik luister uit op dit kanaal. Uit.
Sluis Westerbroek en motorjacht Zwaluw zijn verzonnen. Met een Nederlandse sluis spreek je Nederlands.
Noodoproep: de opbouw
Bij direct gevaar voor een mens of schip doe je een noodoproep: driemaal MAYDAY, THIS IS (of DIT IS), driemaal de naam van je schip en je roepnaam. Direct daarna volgt het noodbericht met MAYDAY, naam en roepnaam, je positie, de aard van de nood, de hulp die je nodig hebt en overige informatie, zoals het aantal personen aan boord. Op rivieren en kanalen doe je dat op kanaal 10 of het blokkanaal, op de wateren van de Kustwacht op kanaal 16. Komt er geen antwoord, herhaal dan, probeer een ander kanaal of bel 112.
Alles over de drie seinen lees je in MAYDAY, PAN PAN en SECURITE. Voor het examen heb je 28 van de 40 vragen goed nodig; lees hoe de score werkt in hoeveel vragen moet je goed hebben.
Test of je de marifoon kent
Probeer eerst 10 gratis vragen. Bevalt het, dan kies je een pakket vanaf € 14,95 eenmalig, met alle 160 oefenvragen en proefexamens. Geen abonnement.